تصاویر انواع لکه های پوستی

پوست به‌عنوان بزرگ‌ترین اندام بدن، نقشی حیاتی در محافظت از بدن در برابر عوامل خارجی مانند میکروب‌ها، نور خورشید، آلودگی و تغییرات دمایی دارد. این بافت زنده و پویا، علاوه بر نقش محافظتی، مسئول تنظیم دما، حس لمس و تولید ویتامین D نیز هست.

با این حال، عوامل متعددی می‌توانند ظاهر و سلامت پوست را تحت تأثیر قرار دهند که یکی از شایع‌ترین آن‌ها، بروز لکه‌ها است.  لکه‌های پوستی می‌توانند به دلایل مختلفی مانند قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض نور خورشید، تغییرات هورمونی، افزایش سن، آکنه، التهابات پوستی یا برخی بیماری‌ها ایجاد شوند. محصولات نوتروژینا انتخابی عالی برای کنترل این مشکلات در پوست هستند. این تغییرات رنگی، بسته به علت و شدت، ممکن است موقتی یا دائمی باشند و گاهی بر زیبایی و اعتمادبه‌نفس فرد نیز اثر بگذارند. می‌توان برای بهبود وضعیت پوست در شرایط مذکور از محصولاتی مانند: ابرسان نیتروژینا و… استفاده کرد.

انواع حساسیت های پوستی با عکس

این لکه‌ها ممکن است به صورت کک‌ومک، ملاسما، لکه‌های ناشی از افزایش سن یا جای جوش بروز کنند و در بخش‌های مختلف بدن به‌ویژه صورت، دست‌ها و گردن مشاهده شوند. هرچند اغلب لکه‌های پوستی خطرناک نیستند، اما می‌توانند تأثیر چشمگیری بر زیبایی ظاهری و اعتمادبه‌نفس فرد بگذارند. از این رو، آگاهی از علل، پیشگیری و روش‌های درمانی متناسب با نوع لکه، برای حفظ شادابی و یکدستی رنگ پوست اهمیت ویژه‌ای دارد.

کک و مک (Freckles)

۱. کک و مک (Freckles)

کک و مک، لکه‌های کوچک و قهوه‌ای‌رنگی هستند که بیشتر در افرادی با پوست روشن و موهای بور یا قرمز دیده می‌شوند. این لکه‌ها نتیجه تجمع ملانین (رنگدانه پوستی) در سطح اپیدرم بوده و معمولاً به دلیل حساسیت بالای پوست به نور خورشید ایجاد یا تشدید می‌شوند. ژنتیک نیز نقش مهمی در بروز کک و مک دارد؛ به‌طوری‌که افراد دارای ژن MC1R بیشتر مستعد بروز آن هستند. برای کنترل آن کرم دور چشم ویتامین سی گارنیر در طراف چشم کاربردی است.

این لکه‌ها معمولاً در فصل تابستان پررنگ‌تر شده و در زمستان کمرنگ یا محو می‌شوند. برخلاف بسیاری از تغییرات رنگدانه‌ای، کک و مک بیماری محسوب نمی‌شود و عارضه‌ای خطرناک نیست، اما برخی افراد از نظر زیبایی تمایل به کاهش یا حذف آن دارند.

روش‌هایی مانند استفاده منظم از ضدآفتاب و محصولاتی مانند آبرسان کپسولی هیدروبوست نوتروژینا، لیزر، پیلینگ شیمیایی و کرم‌های روشن‌کننده می‌توانند در کنترل یا کمرنگ‌کردن آن‌ها مؤثر باشند. با این حال، بهترین راهکار برای پیشگیری از ایجاد یا تشدید کک و مک، پرهیز از مواجهه مستقیم و طولانی با نور خورشید است.

ملاسما (Melasma)

۲. ملاسما (Melasma)

ملاسما یک اختلال شایع رنگدانه‌ای است که به‌صورت لکه‌های قهوه‌ای یا خاکستری‌ـ‌قهوه‌ای بر روی پوست، به‌ویژه در ناحیه صورت، ظاهر می‌شود. این تغییر رنگ بیشتر روی پیشانی، گونه‌ها، بینی و بالای لب دیده شده و اغلب در زنان شایع‌تر است. دلیل اصلی آن افزایش تولید ملانین تحت تأثیر هورمون‌ها، به‌خصوص در دوران بارداری یا هنگام استفاده از قرص‌های ضدبارداری است؛ به همین دلیل ملاسما به نام «لک بارداری» هم شناخته می‌شود.

نور خورشید از مهم‌ترین عوامل تشدید این لکه‌هاست و حتی قرارگیری کوتاه‌مدت در آفتاب می‌تواند شدت آن‌ها را افزایش دهد. درمان ملاسما معمولاً ترکیبی از محافظت کامل در برابر نور خورشید، استفاده از کرم‌های حاوی هیدروکینون یا ترکیبات لایه‌بردار، و در موارد مقاوم، لیزر یا میکرونیدلینگ است. ملاسما گرایش به مزمن‌شدن دارد و نیازمند مراقبت طولانی‌مدت است، زیرا حتی پس از درمان، احتمال بازگشت آن وجود دارد.

لکه‌های پیری یا لنتیگو (Age Spots / Lentigines)

۳. لکه‌های پیری یا لنتیگو (Age Spots / Lentigines)

لکه‌های پیری که با نام لنتیگو یا «لکه‌های کبدی» نیز شناخته می‌شوند، معمولاً به شکل نقاط قهوه‌ای یا سیاه مسطح بر روی پوست دیده می‌شوند و اغلب در سنین بالاتر از ۴۰ سال بروز می‌کنند. این لکه‌ها ارتباطی با عملکرد کبد ندارند، بلکه نتیجه تجمع طولانی‌مدت ملانین بر اثر سال‌ها قرارگیری در معرض نور خورشید هستند. بیشتر بر روی نواحی‌ای که در معرض آفتاب قرار دارند، مانند پشت دست‌ها، صورت، شانه‌ها و ساعد دیده می‌شوند.

برخلاف کک و مک، لکه‌های پیری معمولاً در طول سال ثابت می‌مانند و با تغییر فصل محو نمی‌شوند. این تغییر رنگ خطرناک نیست، اما ممکن است با برخی سرطان‌های پوستی در ظاهر شباهت داشته باشد، به همین دلیل هر لکه جدید یا مشکوکی باید توسط پزشک بررسی شود. روش‌های درمانی شامل لیزر، کرایوتراپی، لایه‌برداری شیمیایی و کرم‌های روشن‌کننده است. استفاده مداوم از ضدآفتاب می‌تواند از ایجاد لکه‌های جدید جلوگیری کند.

هیپرپیگمانتاسیون پس‌التهابی (Post-inflammatory Hyperpigmentation)

۴. هیپرپیگمانتاسیون پس‌التهابی (Post-inflammatory Hyperpigmentation)

هیپرپیگمانتاسیون پس‌التهابی به تغییر رنگ تیره پوست پس از آسیب یا التهاب گفته می‌شود. این حالت ممکن است پس از آکنه، اگزما، سوختگی، بریدگی، درمان‌های پوستی تهاجمی یا حتی گزش حشرات رخ دهد. علت آن افزایش تولید ملانین در محل التهاب است که به‌عنوان واکنش دفاعی پوست عمل می‌کند. رنگ این لکه‌ها از قهوه‌ای روشن تا تیره متغیر است و در پوست‌های تیره‌تر معمولاً واضح‌تر دیده می‌شود.

برخلاف ملاسما یا کک و مک، این نوع لکه‌ها در اثر یک رویداد مشخص ایجاد می‌شوند و با گذشت زمان ممکن است به‌تدریج کمرنگ شوند، هرچند این فرایند می‌تواند ماه‌ها یا حتی سال‌ها طول بکشد. استفاده از ضدآفتاب در طول درمان بسیار ضروری است، زیرا تابش خورشید می‌تواند روند بهبودی را کند کند. درمان‌های رایج شامل کرم‌های حاوی آزلائیک اسید، رتینوئیدها، ویتامین ث و لایه‌بردارهای ملایم است. در موارد مقاوم، روش‌هایی مانند لیزر یا پیلینگ تخصصی توصیه می‌شود.

پی‌بلدیسم یا ویتیلیگو (Vitiligo)

۵. پی‌بلدیسم یا ویتیلیگو (Vitiligo)

ویتیلیگو یک بیماری مزمن پوستی است که در آن سلول‌های رنگدانه‌ساز پوست (ملانوسیت‌ها) به دلایل خودایمنی یا ناشناخته از بین می‌روند و در نتیجه، لکه‌های سفید یا بی‌رنگ روی پوست ایجاد می‌شود. این لکه‌ها می‌توانند کوچک یا بزرگ باشند و گاهی به مرور گسترش پیدا می‌کنند. محل بروز آن‌ها معمولاً در دست‌ها، صورت، دور دهان و چشم، و نواحی مفصلی است، اما ممکن است در هر بخش بدن ظاهر شوند.

ویتیلیگو مسری نیست، اما به‌دلیل تأثیر واضح بر ظاهر پوست، اثر روانی و اجتماعی قابل توجهی بر فرد دارد. نور خورشید باعث می‌شود تفاوت رنگ بین ناحیه سالم و آسیب‌دیده بیشتر دیده شود، بنابراین محافظت شدید در برابر آفتاب ضروری است. درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد، اما روش‌هایی مانند فتوتراپی، استفاده از داروهای مهارکننده ایمنی موضعی، کرم‌های پوشاننده و حتی پیوند پوست می‌توانند به بهبود ظاهر کمک کنند.

پیتیریازیس آلبا

۶. پیتیریازیس آلبا (Pityriasis Alba)

پیتیریازیس آلبا یک اختلال خفیف پوستی است که بیشتر در کودکان و نوجوانان با پوست خشک دیده می‌شود. این وضعیت با لکه‌های روشن و کمی پوسته‌پوسته مشخص می‌شود که معمولاً روی صورت، بازوها یا گردن ظاهر می‌شوند. علت دقیق آن مشخص نیست، اما خشکی پوست، اگزما خفیف و قرار گرفتن در معرض نور خورشید می‌تواند نقش داشته باشد.

این لکه‌ها بیشتر در ماه‌های گرم و پس از برنزه‌شدن پوست اطراف واضح‌تر می‌شوند، زیرا ناحیه مبتلا توانایی تولید ملانین به اندازه پوست سالم را ندارد. پیتیریازیس آلبا بیماری خطرناکی نیست و اغلب خودبه‌خود طی چند ماه تا یک سال برطرف می‌شود، اما ممکن است در طول این مدت چند بار عود کند. درمان بیشتر بر پایه مرطوب‌کردن پوست و استفاده از کرم‌های ملایم ضدالتهاب (مانند هیدروکورتیزون ضعیف) است.

تینه‌آ ورسی‌کالر (Tinea Versicolor)

۷. تینه‌آ ورسی‌کالر (Tinea Versicolor)

در گستره “تصاویر انواع لکه های قرمز پوستی، تینه‌آ ورسی‌کالر یا قارچ رنگی پوست، یک عفونت سطحی ناشی از رشد بیش‌ازحد قارچ‌های طبیعی پوست (مالاسزیا) است. این بیماری باعث ایجاد لکه‌هایی با رنگ روشن‌تر یا تیره‌تر از پوست طبیعی می‌شود و معمولاً روی سینه، پشت، گردن و شانه‌ها ظاهر می‌گردد. در افرادی با پوست تیره، این لکه‌ها اغلب روشن‌تر هستند و در پوست‌های روشن ممکن است به رنگ صورتی یا قهوه‌ای دیده شوند. عامل اصلی بروز آن، گرما و رطوبت بالا، تعریق زیاد، ضعف سیستم ایمنی یا تغییرات هورمونی است.

این عارضه مسری نیست، اما به دلیل ظاهر متفاوت رنگ پوست، از نظر زیبایی آزاردهنده است. درمان معمول شامل استفاده از شامپوها یا کرم‌های ضدقارچ حاوی کلوتریمازول، کتوکونازول یا سلنیوم سولفاید است. حتی پس از درمان، ممکن است تا چند ماه طول بکشد تا رنگ پوست به حالت طبیعی برگردد، زیرا تولید ملانین نیاز به زمان دارد.

آلبینیسم (Albinism)

۸. آلبینیسم (Albinism)

آلبینیسم یک اختلال ژنتیکی نادر است که در آن بدن به دلیل نقص در آنزیم‌های تولید ملانین، قادر به ساخت مقدار کافی رنگدانه در پوست، مو و چشم‌ها نیست. این وضعیت به‌صورت مادرزادی وجود دارد و از همان بدو تولد قابل مشاهده است. افراد مبتلا پوست بسیار روشن و حساس به نور دارند و موهای آن‌ها ممکن است سفید یا بسیار روشن باشد.

این حساسیت باعث می‌شود که پوستشان به سرعت دچار آفتاب‌سوختگی و آسیب‌های ناشی از اشعه ماورای‌بنفش شود و در نتیجه احتمال بروز سرطان پوست در این افراد بالاتر است. آلبینیسم مسری نیست و درمان قطعی ندارد، اما مراقبت مناسب می‌تواند از عوارض آن بکاهد. این مراقبت شامل استفاده دائمی از ضدآفتاب با SPF بالا، پوشیدن لباس‌های محافظ و عینک آفتابی با فیلتر UV است. از آنجا که این اختلال روی بینایی نیز تأثیر می‌گذارد (مانند ناستاگموس یا کاهش دید)، معاینه و پیگیری منظم توسط چشم‌پزشک نیز ضروری است.

هیپوپیگمانتاسیون پس‌التهابی (Post-inflammatory Hypopigmentation)

۹. هیپوپیگمانتاسیون پس‌التهابی (Post-inflammatory Hypopigmentation)

علاوه بر موارد مذکور هیپوپیگمانتاسیون پس‌التهابی زمانی رخ می‌دهد که پس از یک التهاب یا آسیب پوستی، تولید ملانین در آن ناحیه کاهش می‌یابد و لکه‌ای روشن‌تر از پوست اطراف ایجاد می‌شود. این وضعیت ممکن است بعد از سوختگی، عفونت‌های پوستی، درمان‌های لیزری، بریدگی، یا حتی بیماری‌هایی مانند پسوریازیس یا اگزما ایجاد شود. شدت و وسعت لکه به میزان آسیب به ملانوسیت‌ها بستگی دارد.

برخلاف ویتیلیگو که اغلب بدون سابقه التهاب قبلی ظاهر می‌شود، این نوع تغییر رنگ همیشه به دنبال یک رویداد مشخص ایجاد می‌گردد. این لکه‌ها معمولاً با گذشت زمان و ترمیم سلول‌های رنگدانه‌ساز بهبود پیدا می‌کنند، اما ممکن است چند ماه طول بکشد تا رنگ پوست به حالت عادی برگردد. درمان شامل محافظت کامل از آفتاب، استفاده از کرم‌های مرطوب‌کننده و گاهی کرم‌های تحریک‌کننده ملانین مانند تاکرولیموس یا پیمتیکرولیموس است.

برص نقطه‌ای یا ویتیلیگو سگمنتال (Segmental Vitiligo)

۱۰. برص نقطه‌ای یا ویتیلیگو سگمنتال (Segmental Vitiligo)

این نوع از ویتیلیگو بر خلاف فرم منتشر آن، تنها یک سمت یا یک ناحیه محدود از بدن را درگیر می‌کند. علت دقیق آن مشخص نیست، اما تصور می‌شود ترکیبی از عوامل خودایمنی و عصبی در بروز آن نقش داشته باشند. برص نقطه‌ای اغلب در سنین پایین‌تر ظاهر می‌شود و طی یک یا دو سال پیشرفت می‌کند، سپس روند بیماری متوقف می‌شود. لکه‌ها به‌صورت یکدست سفید بوده و مرز مشخصی با پوست سالم دارند.

نواحی شایع شامل صورت، گردن، یا یک دست یا پا است. این نوع ویتیلیگو به درمان موضعی و فتوتراپی پاسخ بهتری نسبت به نوع منتشر دارد. محافظت از نور خورشید اهمیت زیادی دارد، زیرا نواحی بی‌رنگ بسیار حساس هستند و سریع دچار آفتاب‌سوختگی می‌شوند. علاوه بر درمان پزشکی، استفاده از کرم‌های پوشاننده و محصولات آرایشی ویژه می‌تواند به بهبود ظاهر و افزایش اعتمادبه‌نفس فرد کمک کند.

لکه‌های آکرومیک ناشی از پیبالدیسم (Piebaldism)

۱۱. لکه‌های آکرومیک ناشی از پیبالدیسم (Piebaldism)

پیبالدیسم یک اختلال ژنتیکی نادر است که از بدو تولد وجود دارد و به دلیل نبود کامل یا جزئی ملانوسیت‌ها در بخش‌هایی از پوست و مو ایجاد می‌شود. این وضعیت معمولاً با یک لکه سفید در ناحیه پیشانی یا موی سفید جلوی سر شناخته می‌شود، اما ممکن است لکه‌های بزرگ سفید روی بدن نیز دیده شود.

تفاوت اصلی آن با ویتیلیگو این است که پیبالدیسم پیشرفت نمی‌کند و محدوده تغییر رنگ از کودکی ثابت می‌ماند. این اختلال بی‌خطر است، اما از نظر ظاهری ممکن است باعث نگرانی یا توجه دیگران شود. مراقبت اصلی شامل جلوگیری از آفتاب‌سوختگی با استفاده از ضدآفتاب و پوشش مناسب است، چون نواحی بدون رنگدانه بسیار حساس هستند. در برخی موارد، پیوند پوست یا تتوی پزشکی برای بازگرداندن رنگ استفاده می‌شود.

لک و کک سفید (Idiopathic Guttate Hypomelanosis)

۱۲. لک و کک سفید (Idiopathic Guttate Hypomelanosis)

این وضعیت بیشتر در افراد میانسال و مسن دیده می‌شود و به‌صورت لکه‌های کوچک و سفید (قطری حدود ۲ تا ۵ میلی‌متر) روی ساعد، ساق پا و گاهی شانه‌ها ظاهر می‌شود. علت دقیق آن مشخص نیست، اما به نظر می‌رسد ترکیبی از افزایش سن، قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض نور خورشید و تغییرات پوستی مرتبط با پیری نقش دارند.

این لکه‌ها خطرناک نیستند و معمولاً بدون علامت‌اند، اما ممکن است از نظر زیبایی مورد توجه قرار گیرند. درمان خاصی لازم نیست، ولی استفاده از ضدآفتاب می‌تواند مانع پیشرفت آن‌ها شود. در صورت تمایل به بهبود ظاهری، روش‌هایی مانند میکرودرم ابریژن، لیزر یا کرم‌های تحریک‌کننده رنگدانه به کار می‌رود.

لکه‌های قهوه‌ای (Café-au-lait Spots)

۱۳. لکه‌های قهوه‌ای (Café-au-lait Spots)

این لکه‌ها به رنگ قهوه‌ای روشن و مسطح هستند و از بدو تولد یا اوایل کودکی ظاهر می‌شوند. معمولاً بی‌ضررند، اما اگر تعدادشان زیاد باشد یا اندازه‌شان بزرگ شود، ممکن است نشانه‌ای از یک بیماری ژنتیکی مانند نوروفیبروماتوز نوع ۱ باشد. این لکه‌ها در هر ناحیه از بدن ممکن است دیده شوند و اندازه آن‌ها از چند میلی‌متر تا چند سانتی‌متر متغیر است. رنگ آن‌ها در طول زندگی ثابت می‌ماند و با نور خورشید پررنگ‌تر می‌شود. در اغلب موارد نیازی به درمان نیست، اما برای اهداف زیبایی می‌توان از لیزر یا کرم‌های روشن‌کننده استفاده کرد. پزشک معمولاً در صورت وجود چند لکه بزرگ، بررسی‌های تکمیلی برای رد بیماری‌های همراه را انجام می‌دهد.

پورپورا (Purpura)

۱۴. پورپورا (Purpura)

پورپورا به لکه‌های قرمز یا بنفش روی پوست گفته می‌شود که به‌دلیل خونریزی کوچک زیرپوستی ایجاد می‌شوند. برخلاف بسیاری از لکه‌ها، این تغییر رنگ به دلیل اختلال در رنگدانه‌ها نیست، بلکه نتیجه نشت گلبول‌های قرمز از رگ‌هاست. رنگ لکه‌ها در ابتدا قرمز یا بنفش است و به‌تدریج قهوه‌ای و سپس زرد می‌شود.

علت‌ها بسیار متنوع‌اند؛ از ضربه‌های کوچک و افزایش شکنندگی رگ‌ها در سالمندان گرفته تا مشکلات انعقادی، عفونت‌ها و بیماری‌های خودایمنی. پورپورا با فشار دادن کمرنگ نمی‌شود، که یکی از ویژگی‌های تشخیصی آن است. درمان وابسته به علت اصلی است؛ مثلاً اگر به دلیل کمبود پلاکت باشد، درمان تخصصی خون لازم است. در موارد خفیف ناشی از ضربه یا پیری رگ‌ها، معمولاً نیاز به درمان خاصی نیست و فقط باید از آسیب‌های بیشتر جلوگیری کرد.

لکه‌های ناشی از اریتما مولتی‌فرم (Erythema Multiforme)

۱۵. لکه‌های ناشی از اریتما مولتی‌فرم (Erythema Multiforme)

اریتم مولتی‌فرم یک واکنش پوستی حاد و اغلب خودمحدودشونده است که معمولاً در پاسخ به عفونت‌ها (به‌ویژه ویروس هرپس سیمپلکس) یا داروها ایجاد می‌شود. مشخصه آن لکه‌ها و ضایعات پوستی به شکل «هدف تیراندازی» یا «چشم گاوی» است که در مرکز تیره‌تر و در اطراف روشن‌تر هستند.

این ضایعات می‌توانند روی دست‌ها، پاها، صورت و حتی مخاط دهان ظاهر شوند. بسته به شدت بیماری، اریتم مولتی‌فرم به دو نوع خفیف و شدید تقسیم می‌شود و در موارد شدید ممکن است به سندرم استیونز-جانسون تبدیل شود که یک اورژانس پزشکی است. درمان شامل کنترل علت زمینه‌ای (مانند درمان تبخال)، استفاده از داروهای ضدالتهاب و مراقبت از پوست و مخاط است. در بیشتر موارد خفیف، بیماری ظرف ۲ تا ۴ هفته برطرف می‌شود، اما احتمال عود وجود دارد.

لکه‌های هایپرپیگمانتاسیون ناشی از دارو (Drug-induced Hyperpigmentation)

۱۶. لکه‌های هایپرپیگمانتاسیون ناشی از دارو (Drug-induced Hyperpigmentation)

برخی داروها می‌توانند باعث تغییر رنگ پوست شوند که ممکن است به شکل لکه‌های قهوه‌ای، خاکستری یا حتی آبی‌ـ‌سیاه دیده شود. این حالت می‌تواند به دلیل افزایش ملانین، رسوب ترکیبات دارویی یا تغییرات در هموگلوبین پوست رخ دهد. داروهایی مانند مینوسیکلین، آمیودارون، داروهای ضد‌مالاریا و برخی شیمی‌درمانی‌ها از جمله عوامل شناخته‌شده هستند.

محل لکه‌ها بسته به دارو و مکانیسم آن متفاوت است؛ برای مثال، مینوسیکلین می‌تواند باعث لکه‌های آبی‌ـ‌خاکستری روی ساق پا یا لثه شود. در برخی موارد، قطع دارو باعث کمرنگ‌شدن یا رفع لکه‌ها می‌شود، اما گاهی تغییر رنگ دائمی می‌ماند. پیشگیری شامل آگاهی از عوارض جانبی دارو و بررسی گزینه‌های جایگزین در صورت لزوم است.

لکه‌های ناشی از ملانوما (Melanoma Spots)

۱۷. لکه‌های ناشی از ملانوما (Melanoma Spots)

ملانوما نوعی سرطان پوست است که از سلول‌های ملانوسیت منشأ می‌گیرد و ممکن است در ابتدا شبیه یک خال معمولی یا لکه تیره به نظر برسد. تفاوت آن با خال‌های بی‌خطر در این است که معمولاً رشد تدریجی، تغییر رنگ، نامنظمی در حاشیه و ناهمگونی رنگ دارد. این لکه‌ها ممکن است سیاه، قهوه‌ای، آبی تیره یا حتی ترکیبی از چند رنگ باشند. گاهی خارش یا خونریزی هم دارند. تشخیص زودهنگام ملانوما بسیار مهم است، زیرا در مراحل اولیه قابل درمان کامل است، اما در مراحل پیشرفته می‌تواند متاستاز بدهد و خطرناک شود. هر لکه جدید یا تغییریافته‌ای که معیارهای ABCDE (Asymmetry، Border، Color، Diameter، Evolving) را داشته باشد باید فوراً توسط متخصص پوست بررسی شود. درمان معمول شامل جراحی برای برداشتن ضایعه و در موارد پیشرفته، درمان‌های سیستمیک یا ایمونوتراپی است.

لکه‌های پیگمانته ناشی از کلواسما در مردان (Male Chloasma)

۱۸. لکه‌های پیگمانته ناشی از کلواسما در مردان (Male Chloasma)

کلواسما بیشتر در زنان شایع است، اما مردان نیز می‌توانند دچار این لکه‌های قهوه‌ای یا خاکستری شوند، به‌ویژه افرادی که مدت طولانی در معرض آفتاب هستند یا از داروهای خاص (مثل برخی داروهای هورمونی یا ضدصرع) استفاده می‌کنند. در مردان، این لکه‌ها معمولاً روی پیشانی، گونه‌ها و بینی دیده می‌شود.

برخلاف ملاسما در زنان که بیشتر زمینه هورمونی دارد، در مردان علت اصلی اغلب اشعه ماورای‌بنفش و عوامل شغلی یا محیطی است. درمان شامل استفاده مداوم از ضدآفتاب، کرم‌های لایه‌بردار و روشن‌کننده و در موارد مقاوم، لیزر یا پیلینگ شیمیایی است. پیشگیری با کاهش مواجهه مستقیم با نور خورشید و استفاده از کلاه و عینک آفتابی نقش مهمی دارد.

لکه‌های ناشی از اگزمای مزمن (Chronic Eczema Pigmentation Changes)

۱۹. لکه‌های ناشی از اگزمای مزمن (Chronic Eczema Pigmentation Changes)

در افرادی که سال‌ها از اگزما یا درماتیت آتوپیک رنج می‌برند، پوست ممکن است دچار تغییر رنگ دائمی شود. این تغییرات می‌تواند به صورت هیپرپیگمانتاسیون (تیره‌شدن) یا هیپوپیگمانتاسیون (روشن‌شدن) در محل ضایعات قدیمی دیده شود. اصطکاک، خارش مکرر و التهاب طولانی‌مدت باعث آسیب به ملانوسیت‌ها و تغییر توزیع رنگدانه‌ها می‌شود. این لکه‌ها اغلب در چین‌های بدن، اطراف چشم و پشت گردن بیشتر دیده می‌شوند. درمان اصلی کنترل اگزما و جلوگیری از شعله‌ورشدن التهاب است. برای بهبود تغییر رنگ، کرم‌های ترمیم‌کننده و روشن‌کننده، لیزر یا فتوتراپی ممکن است استفاده شود، اما بدون مهار عامل اصلی (اگزما) احتمال بازگشت بالاست.

لکه‌های ناشی از پسوریازیس

۲۰. لکه‌های ناشی از پسوریازیس (Psoriasis-related Pigmentation Changes)

پسوریازیس یک بیماری التهابی مزمن پوست است که با ضایعات قرمز و پوسته‌پوسته مشخص می‌شود، اما حتی پس از بهبود ضایعات، پوست ممکن است دچار تغییر رنگ دائمی یا موقت شود. این تغییر رنگ می‌تواند به‌صورت هیپرپیگمانتاسیون (تیره‌شدن) یا هیپوپیگمانتاسیون (روشن‌شدن) باشد، بسته به شدت التهاب و آسیب به سلول‌های رنگدانه‌ساز. این لکه‌ها اغلب در آرنج، زانو، پوست سر، کمر و اطراف گوش دیده می‌شوند. در پوست‌های تیره‌تر، کمرنگ یا پررنگ شدن ناحیه بعد از فروکش التهاب بسیار بارزتر است و گاهی مدت‌ها باقی می‌ماند.

جمع‌بندی

تغییر رنگ و بروز لکه‌های پوستی، طیف گسترده‌ای از علل و الگوها را در بر می‌گیرد؛ از پدیده‌های بی‌خطر و ژنتیکی مانند کک‌ومک و پیبالدیسم گرفته تا بیماری‌های مزمن نظیر ویتیلیگو و اختلالات ناشی از التهاب یا عفونت. برخی لکه‌ها حاصل افزایش تولید ملانین‌اند (هیپرپیگمانتاسیون)، مانند ملاسما یا لکه‌های پیری و برخی دیگر نتیجه کاهش یا نبود رنگدانه (هیپوپیگمانتاسیون) مثل پیتیریازیس آلبا یا آلبینیسم. دسته‌ای نیز به علت آسیب عروقی یا خونریزی زیرپوستی ایجاد می‌شوند، مانند پورپورا. همچنین داروها، نور خورشید، بیماری‌های سیستمیک و حتی تومورهای پوستی می‌توانند عامل بروز تغییرات رنگی باشند.